กระบวนการตัดสินใจของนักการศึกษาไทย

       นวรัตน์  กฤตเวที (2546) กล่าวว่า กระบวนการตัดสินใจ หมายถึง กระบวนการของการเลือกในการทำกิจกรรมต่างๆ เป็นการเลือกที่ดีที่สุด โดยใช้การประเมินที่เชื่อถือได้ ทำการประเมินเชิงเปรียบเทียบและเลือกอย่างมีเหตุผล
       ธิดารัตน์   สร้อยจักร (2553) กล่าวถึง กระบวนการตัดสินใจ หรือเส้นทางการตัดสินใจ ว่าเป็นการกำหนดขั้นตอนของการตัดสินใจตั้งแต่ขั้นตอนแรกไปจนถึงขั้นตอนสุดท้าย โดยใช้หลักเหตุผลและมีกฎเกณฑ์
       นักการศึกษาไทย ได้เสนอขั้นตอนการตัดสินใจ หรือกระบวนการตัดสินใจ ที่แตกต่างกัน ดังนี้
             (1) กระบวนการตัดสินใจของ สิริวุฒิ บูรณพิร (2540) ประกอบด้วยขั้นตอนในการตัดสินใจ 5 ขั้นตอน ดังนี้
                      1. วิเคราะห์ปัญหาหรือหาสถานการณ์ เป็นการตั้งคำถามที่เหมาะสมเพื่อวิเคราะห์หาต้นตอของปัญหา
                      2. รวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ได้ข้อมูลที่เข้าถึงสาเหตุของปัญหา
                      3. นำเสนอทางเลือกและวิเคราะห์ทางเลือก เป็นการกำหนดวิธีการที่จะใช้ในการแก้ปัญหา แหล่งที่มาของทางเลือกมี 2 ทาง ได้แก่ ประสบการณ์ในอดีตของผู้ทำการตัดสินใจและการกระทำที่คนอื่นหรือบริษัทอื่นๆ ยึดถือตาม
                     4. เปรียบเทียบผลการวิเคราะห์ที่ได้ เป็นการระบุทางเลือกใด ควรนำมาพิจารณาอย่างจริงจัง โดยตัดทางเลือกที่ไม่เข้าท่าออก จากนั้นจึงมาจัดเรียงทางเลือกที่เหลือ
                     5. ตัดสินใจ เป็นการเลือกทางเลือกที่ดีที่สุด เพื่อใช้ในการแก้ปัญหา

                (2) กระบวนการตัดสินใจของ กรองแก้ว อยู่สุข (2535) ได้กล่าวถึงขั้นตอนการตัดสินใจ 4 ขั้นตอน ดังนี้
                     1. การพิจารณาตัวปัญหา สิ่งแรกที่จำเป็นต้องรู้ คือปัญหาที่แท้จริงที่เราจะต้องตัดสินใจในขณะนั้นคืออะไร กระบวนการตัดสินใจเป็นกระบวนการแก้ปัญหาอย่างหนึ่ง การที่จะรู้ว่าอะไรคือปัญหาที่แท้จริงหรือไม่ จำเป็นต้องทำการวิเคราะห์ข้อมูลและรายละเอียดต่าง ๆ ของสถานการณ์ที่เกิดขึ้นและที่เกี่ยวข้องให้ถี่ถ้วน
                     2. การพิจารณาหาทางเลือกเพื่อการตัดสินใจ เมื่อรู้ว่าอะไรคือปัญหาและทราบข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับปัญหานั้นมากพอ จะต้องพิจารณาหาวิธีแก้ปัญหา ซึ่งอาจจะมีหลายทางให้เลือก ในการหาทางเลือกต่าง ๆ นี้ นอกจากอาศัยความรู้ ความสามารถ ประสบการณ์ ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์แล้ว ควรให้บุคคลที่เกี่ยวข้องกับปัญหานั้นเข้ามามีส่วนร่วมในการพิจารณาด้วย จะทำให้ได้ทางเลือกหลาย ๆ ทาง
                     3. การประเมินผลทางเลือก ภายหลังจากพิจารณาทางเลือกหรือวิธีต่าง ๆ สำหรับแก้ปัญหาได้หลาย ๆ วิธีแล้ว จะต้องประเมิลผลวิธีเหล่านี้เพื่อให้ได้วิธีที่ดีที่สุดและเหมาะสมที่สุดสำหรับองค์กรนั้น โดยอาศัยข้อมูลดุลพินิจอย่างรอบคอบ
                     4. การตัดสินใจเลือก เมื่อได้วิเคราะห์ปัญหา หาทางแก้ปัญหา และประเมินทางเลือกที่เหมาะสมไว้หลาย ๆ ทาง และจัดอันดับความสำคัญของทางเลือกไว้แล้ว ก็จะต้องทำการตัดสินใจขั้นสุดท้ายคือเลือกทางเลือกที่เหมาะสมไว้ปฏิบัติเพียงทางเดียวและย่อมต้องรับผิดชอบต่อการตัดสินใจนั้น

             (3) กระบวนการตัดสินใจของสำนักงานทดสอบทางการศึกษา กรมวิชาการ (2539) ประกอบด้วยขั้นตอนการตัดสินใจ 6 ขั้นตอน ดังนี้
                    1. ตระหนักในปัญหา การรับรู้ว่ามีสถานการณ์ที่ต้องการได้รับการแก้ไขหรือต้องการคำตอบ สถานการณ์เหล่านี้ในระยะแรกอาจไม่สังเกตเห็น มันจะพอกพูนขึ้นมาทีละน้อยจนกระทั่งรู้สึกได้หรือสร้างความยุ่งยากจนเป็นที่สังเกตได้
                    2. การกำหนดปัญหา การระบุปัญหาเป็นการระบุสิ่งที่เป็นภาพรวมของปัญหาหรือประเด็นหลักที่ทุกคนมองเห็นตรงกัน และยอมรับว่าคือปัญหา
                    3. วิเคราะห์สาเหตุของปัญหา เป็นการพิจารณาว่าปัญหาที่เกิดขึ้นนั้นมีสาเหตุมาจากอะไรบ้าง และสาเหตุใดเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดปัญหามากที่สุด
                   4. สร้างทางเลือก เป็นการหายุทธวิธีที่หลากหลายเพื่อหาหนทางแก้ปัญหาหรือคำตอบ / ทางออกที่ดีที่สุดของการแก้ปัญหานั้น
                   5. ตัดสินใจ เป็นการตัดสินใจทางเลือกที่ดีที่สุดโดยใช้วิธีประเมินที่เชื่อถือได้ทำการประเมินเชิงเปรียบเทียบและเลือกอย่างมีเหตุผล
                   6. ทำแผนปฏิบัติการ การกำหนดเกี่ยวกับบุคลากร เวลา และทรัพยากรอื่น ๆ เพื่ออธิบายว่าใคร จะทำอะไรเมื่อไร โดยกำหนดมาตรฐานการปฏิบัติ ผลผลิต และเป้าหมาย คุณภาพรวมทั้งกลไกการกำกับและติดตามประเมินผล

              (4) กระบวนการตัดสินใจของนวรัตน์ กฤตเวทิน (2546) ประกอบด้วยขั้นตอนการตัดสินใจ 4 ขั้นตอน ดังนี้
                 1. การระบุปัญหา หมายถึง ความสามารถในการระบุปัญหาและสาเหตุของปัญหาจากสถานการณ์ที่กำหนด
                 2. การสร้างทางเลือก หมายถึง ความสามารถในการใช้ข้อมูลที่มีอยู่ในสถานการณ์มาช่วยในการสร้างทางเลือกเพื่อใช้แก้ปัญหาในแต่ละสถานการณ์ที่กำหนด
                 3. การประเมินทางเลือก หมายถึง ความสามารถในการพิจารณาข้อดีและข้อเสียของแต่ละทางเลือกที่ใช้ในการแก้ปัญหา
                 4. การตัดสินใจเลือกทางเลือก หมายถึง ความสามารถในการเลือกทางเลือกที่ดีที่สุดในการแก้ปัญหาและสามารถให้เหตุผลในการเลือกทางเลือกนั้น ๆ ได้

             (5) กระบวนการตัดสินใจของธิดารัตน์   สร้อยจักร (2553) ประกอบด้วยขั้นตอนของการตัดสินใจ  4 ขั้นตอน ดังนี้
                 1. ประเด็นที่สนใจ เมื่อผู้เรียนได้ซาบซึ้งกับสถานการณ์ที่มากระตุ้น จนทำให้เกิดความรู้สึกว่าตนเองต้องมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาหรือตอบโจทย์ในประเด็นที่สนใจ สิ่งที่ต้องการหาคำตอบอาจจะไม่ใช่เพียงแค่ปัญหาเท่านั้น แต่รวมถึงทุกสิ่งทุกอย่างที่เป็นประเด็นที่ผู้เรียนสนใจ
                2. เสนอแนวทางเลือก เป็นการเสนอแนวทางต่าง ๆ ที่สามารถแก้ปัญหาหรือตอบโจทย์ในประเด็นที่สนใจ ซึ่งอาจจะมีหลากหลายแนวทาง แต่ละทางเลือกก็จะมีจุดเด่น จุดด้อยแตกต่างกันไป
                3. ประเมินทางเลือก เมื่อผู้เรียนได้เสนอแนวทางเลือกมาหลากหลาย ผู้เรียนก็ตัดสินใจเลือกทางเลือกที่คิดว่าดีที่สุด แล้วนำทางเลือกที่ได้เลือกนั้นไปแลกเปลี่ยนความรู้กับผู้ที่มีความรู้หรือประสบการณ์ในเรื่องนั้นเป็นการทบทวนการตัดสินใจ ถือว่าเป็นการประเมินทางเลือก
                4. ตัดสินใจ เป็นการตัดสินใจครั้งสุดท้ายของผู้เรียนหลังจากที่ได้แลกเปลี่ยนความรู้จากผู้ที่มีความรู้หรือมีประสบการณ์ในเรื่องนั้น ก็นำคำแนะนำที่ได้มาประกอบการตัดสินใจครั้งสุดท้าย

%d bloggers like this: