นิยามของแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสังคม

           แนวคิดวิทยาศาสตร์  เทคโนโลยี และสังคม  (NSTA,1993)  คือ แนวคิดในการจัดการเรียนการสอนวิทยาศาสตร์ในบริบทของประสบการณ์คน  การเรียนการสอนตามแนวคิดนี้จะเน้นปัญหาที่เกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่เกิดขึ้นจริง  แทนการเรียนการสอนที่เริ่มต้นด้วยแนวคิด  และกระบวนการ  ซึ่งเป็นการส่งเสริมให้ผู้เรียนรู้จักการวิเคราะห์และประยุกต์ ใช้แนวคิด  และกระบวนการในสถานการณ์จริง  ทำให้ผู้เรียนสามารถเชื่อมโยงกระบวนการเรียนรู้ในห้องเรียนกับสถานการณ์จริงในท้องถิ่นของผู้เรียนได้  (Wilson  และ  Livingston,1996)  โดยเน้นเหตุการณ์หรือประเด็นที่กำลังเกิดขึ้น  และพยายามให้ผู้เรียนหาคำตอบสำหรับเหตุการณ์นั้นๆ  ซึ่งเป็นวิธีการที่ดีที่สุดในการเตรียมผู้เรียนให้มีความพร้อมต่อสถานการณ์ในปัจจุบัน  และเตรียมบทบาทของพลเมืองในอนาคต  ที่มีความรู้ความสามารถด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  (scientific  and  technological  literacy)  ที่ทำให้ผู้เรียนมีทั้งความรอบรู้ในเนื้อหาวิชา  และเพิ่มพูนความสามารถในการใช้ทักษะ  กระบวนการ  ผู้เรียนจะพัฒนาทั้งความคิดสร้างสรรค์  เจตคติต่อวิทยาศาสตร์  ได้ใช้แนวคิดทางวิทยาศาสตร์และกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ในชีวิตประจำวัน  และกล้าตัดสินใจด้วยตนเอง  (NSTA,1993) 
                การเรียนการสอนตามแนวคิดวิทยาศาสตร์  เทคโนโลยีและสังคม  เน้นปัญหาที่เกิดขึ้นจริงในชีวิต  เพราะเชื่อว่าปัญหานั้นๆในชีวิตจริงมีแนวคิดและกระบวนการต่างๆมากมายเป็นพื้นฐาน  ดังนั้นการเริ่มต้นการเรียนการสอนด้วยสถานการณ์ที่ครูสร้างขึ้น  เพื่อให้นักเรียนตั้งคำถาม  ปัญหา  หรือประเด็น  หรือมาจากคำถามของนักเรียนที่มาจากประสบการณ์ของตนเอง  จะส่งผลให้นักเรียนเรียนรู้แนวคิด  และทักษะกระบวนการพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ที่จำเป็น  และเกี่ยวข้องกับปัญหานั้นๆ  ทำให้นักเรียนเห็นว่าแนวคิดและกระบวนการนั้นมีประโยชน์นำไปใช้ในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในชีวิตจริงได้  และครูจะมีบทบาทในฐานะของผู้จัดสภาพแวดล้อมและอำนวยความสะดวกให้เกิดการเรียนรู้  (facilitator)  มากกว่าจะเป็นแหล่งของความรู้  (Lutz,1996  และ  Yager,1996)
  สำหรับกระบวนการจัดการเรียนการสอน ตามแนวคิดวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสังคม ควรพิจารณาในเรื่องต่าง ๆ ต่อไปนี้ (NSTA, 1990 อ้างใน เกียรติศักดิ์ ชิณวงศ์, 2544)
  (1)  เรื่องนี้เป็นปัญหาหรือประเด็นหรือไม่
  (2)  เรื่องนี้เป็นปัญหาหรือประเด็นอย่างไร
  (3)  มีทางเลือกหรือวิธีการใดบ้างที่จะนำมาใช้แก้ปัญหา
  (4)  มีการแก้ปัญหาดังกล่าวจะทำให้เกิดผลด้านบุคคลและสังคมอย่างไร
 โดยมีลักษณะเฉพาะของการดำเนินกิจกรรม ดังต่อไปนี้
  (1)  เน้นปัญหาต่าง ๆ ซึ่งเป็นที่น่าสนใจในท้องถิ่นและมีผลกระทบกับสังคม
  (2)  ใช้แหล่งเรียนรู้ในท้องถิ่น (คนและวัสดุอุปกรณ์) ในการได้มาซึ่งข้อมูลที่สามารถนำไปใช้ในการแก้ปัญหา
  (3)  เน้นการมีส่วนร่วมของนักเรียนในการค้นหาข้อมูลที่จะนำไปใช้ในการแก้ปัญหาในชีวิตจริง
  (4)  ใช้การเรียนรู้นอกชั่วโมงเรียน นอกห้องเรียน และนอกโรงเรียน
  (5)  ที่ผลของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่มีต่อนักเรียนแต่ละคน
  (6)  การมองเนื้อหาทางวิทยาศาสตร์มีมากกว่าเรื่องความคิดรวบยอดที่จะให้นักเรียนสอบผ่าน
  (7)  เน้นทักษะกระบวนการต่าง ๆ ที่นักเรียนใช้ในการแก้ปัญหา
  (8)  เน้นความตระหนักในเรื่องอาชีพโดยเฉพาะอาชีพที่เกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
  (9)  ให้โอกาสนักเรียนในการแสดงบทบาทความเป็นพลเมืองดีขณะที่พยายามแก้ปัญหาที่ค้นพบ
  (10)  ใช้วิธีการต่าง ๆ ที่วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมีผลต่ออนาคต
  (11)  เน้นให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ด้วยตนเอง

%d bloggers like this: